Rollenstellen is niet zo heel moeilijk, vooral op een cilinderpers is het vrij simpel te doen. Met behulp van een rollenhoogtemeter kun je, eerst grof op het gevoel, en later preciezer door bij ingeïnkte rollen de dikte van de inkstreep op de rollenhoogtemeter te bekijken, de hoogte instellen.
Een rollenhoogtemeter is een stalen cilindertje, met als diameter precies de letterhoogte, en een hoogte die kleiner is dan de diameter. Aan de ronde zijkant van de cilinder is een lange dunne stalen staaf bevestigd, die als handvat dient.
De voorste inktrol (verst bij de drukcilinder vandaan) is het makkelijkst te stellen:
haal de rollenhoogtemeter onder de rol door, zodanig dat de cilinder a.h.w. zou kunnen rollen op het drukfundament, dus de vlakke zijden parallel aan de lange zijde van de pers. Als je helemaal geen weerstand voelt, staat de rol te hoog. Draai de stelschroeven zo, dat de rol daalt en je wel weerstand voelt. (Hoe de stelschroeven precies werken is verschillend per pers). Voel je veel weerstand of kan de meter er helemaal niet onderdoor staat de rol te laag, en moet omhooggedraaid worden.
Op dezelfde manier kun je de achterste rol grof stellen.
Voor het fijnstellen moet er in ieder geval inkt op de rollen zitten. Haal opnieuw de rollenhoogtemeter onder de rol door. De inkt laat nu een streep achter op de ronde zijde van de cilinder van de rollenhoogtemeter. De dikte van de streep moet bij normale (d.w.z. diameter van ca. 5 cm) rubberrollen van een cilinderpers ca. 2–3 mm. zijn. Streep te dik: rol staat te laag, streep te dun: rol staat te hoog. De inktrol moet niet alleen op de juiste hoogte staan, hij moet ook horizontaal staan. Meet daartoe aan zowel de linker als de rechterzijde van de rol, en stel tot de rol geheel vlak staat.
Het fijnstellen van de achterste inktrol (die het dichtst bij de drukcilinder zit) is wat lastiger. Omdat de breedte van de rollenhoogtemeter smaller is dan de diameter, kun je hem dwars onder de voorste rol schuiven zonder er inkt op te krijgen. Kantelen en meten en stellen als bij de eerste rol. Steeds kantelen om de meter zonder vervuiling onder de voorste rol langs te halen.
Afhankelijk van het stelmechanisme kan het zijn dat voor- en achterrol, en linker- en rechterzijkant niet geheel onafhankelijk van elkaar te stellen zijn. Door eerst grof en dan fijn te stellen voorkom je dat je in rondjes blijft lopen.
Jan Molendijk
Vooropgesteld dat uw rol overal dezelfde diameter heeft, gaat het stellen helemaal makkelijk, als u over TWEE rollenmeters beschikt.
Inkt op de rol, en beide cilinders tegelijk onder de rol, aan de uiterste zijden van de pers. Zo ver mogelijk van elkaar.
De twee strepen die dienen vanzelfsprekend gelijk van breedte te zijn. En dat is gemakkelijk te constateren met de rollenmeters naast elkaar.
Daarna kunt u voor de zekerheid nog even controleren of uw rol werkelijk overal dezelfde diameter heeft en over de hele lengte dezelfde druk op de letter geeft.
Rollen stellen. Wij stelden de rollen eerst tegen de distributie- of verwrijfcilinder aan. Daarna stellen inderdaad zoals voorheen omschreven, de streepdikte een 3-punts streepje voor rasterwerk en voor biljetletter een halve cicero. Ook had je vaak verschillen in de opdraagrollen onderling m.b.t. hardheid. Let wel, deze stelmethode is op Heidelberg degels weer anders.
Met vriendelijke groet, een oudere drukker.
Rollenstellen is niet alleen een kwestie van de streepbreedte op het letterhoogte rolletje, heel belangrijk is ook de conditie en de hardheid van de rollen. Om over de temperatuur maar niet te spreken, laat de pers eerst even draaien, zodat de rollen op de temeratuur zijn, als op het moment dat u meestal van de pers gebruik maakt. Laat de achterzijde van het stelrolletje altijd op het fundament rusten gebruik dit niet als een hefboom, het beinvloed de inktstreep breedte.